<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Pañcacattālīsatima pariccheda</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rañño tassaccaye rājā, māṇavammo ahosi so;</p>

<p rend="gathalast">Kiṃ gotto kassa putto ca, kathaṃ rajjamapāpuṇi.</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahāsammatavaṃsamhi, jāto jātiguṇāvaho;</p>

<p rend="gathalast">Putto kassapanāmassa, thūpārāmassa bhedino.</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhītā malayarājassa, saṅghanāmassa rājino;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ labhitvā vasaṃ dese, uttare līnavuttiko.</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">4</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Hatthadāṭhanarindena, tasmiṃ attheva dhārite;</p>

<p rend="gathalast">Jambudīpamupāgamma, narasīhaṃ mahīpati.</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">5</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Gantvā vatvā <pb ed="M" n="0.0292" /> sakaṃ nāmaṃ, sevituṃ tamupakkami;</p>

<p rend="gathalast">Ārādhesi ca sabbehi, payogehi narādhīpaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">6</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Viditvā tassa sohajjaṃ, netvā bhariyamattano;</p>

<p rend="gathalast">Vāsaṃ tattheva kappesi, sevamāno divānisaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">7</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sopi ārādhito tena, kaṇḍuveṭṭhi naruttamo;</p>

<p rend="gathalast">Sabbaṃ nentova taṃ rajjaṃ, mahābhogamadāpayi.</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">8</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tena saṃvāsamanvāya, bhariyā saṅghanāmikā;</p>

<p rend="gathalast">Catasso dhītaro putte, cattāropi vijāyatha.</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">9</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Athekadivasaṃ rājā, hatthikkhandhavaraṃ gato;</p>

<p rend="gathalast">Sañcaranto yathākāmaṃ, māṇavammena ekato.</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">10</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nāḷikeraṃ pivitvāna, tatraṭṭhova pipāsito;</p>

<p rend="gathalast">Māṇavammassa pādāsi, maññanto aññameva taṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">11</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> So taṃ gahetvā cintesi, sakhaṃ pesa narādhipo;</p>

<p rend="gathalast">Ucchiṭṭhaṃ nāma kiṃ hoti, sattānaṃ paramatthato.</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">12</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tasmā yuttaṃ mayāpātu-mīti cintiya taṃ pivi;</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ honti mahussāhā, detukāmāhi buddhino.</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">13</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rājāpi disvā taṃ bhīto, tassapī tāva sesakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sayaṃ pivi tathāhoti, kammaṃ puññavataṃ sadā.</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">14</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ṭhapesi sakaveseva, tato paṭṭhāya attano;</p>

<p rend="gathalast">Bhojane sayane ceva, parihāre ca vāhane.</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">15</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ tesu vasantesu, yuddhatthāyamupakkami;</p>

<p rend="gathalast">Vallabho narasīhena, narasīho vicintayi.</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">16</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ayaṃ kho mama sevāya, rajjaṃ vaṃsa gataṃ sakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Labhissāmīti seveti, rattiṃ diva matandito.</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">17</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sace sopi mayā gantvā, yujjhanto maraṇaṃ gato;</p>

<p rend="gathalast">Takkitaṃ tassa mayhañca, sabbaṃ tamaphalaṃ bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">18</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ cintiyataṃ rājā, nivattetvā sake pure;</p>

<p rend="gathalast">Sayaṃ vallabharājena, kātuṃ saṅgāmamārasi.</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">19</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammopi cintesi, sace’yaṃ mayi jīviti;</p>

<p rend="gathalast">Rājā mīyati yuddhamhi, kiṃ phalaṃ mama jīvite.</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">20</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vissāso <pb ed="M" n="0.0293" /> dukkato tena, bhavissati tathāsati;</p>

<p rend="gathalast">Saṅgahesi kimatthaṃ maṃ, samānattena attano.</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">21</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tasmā yuttaṃ mayā gantuṃ, sahasaṅgāma maṇḍalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sukhañhi saddhiṃ tenettha, jīvitaṃ maraṇaṃpi vā.</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">22</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ cintiya sannaddha-balo hatthivaraṃ gato;</p>

<p rend="gathalast">Gantvā dassesi attānaṃ, so taṃ saṅgāma maṇḍale.</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">23</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Narasīhova taṃ disvā, haṭṭhatuṭṭho samuggiri;</p>

<p rend="gathalast">Saho santhavametasmiṃ, kattabbaṃ me kataṃ iti.</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">24</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tato mānassa senā ca, senā cevassarājino;</p>

<p rend="gathalast">Senaṃ vallabharājassa, viddhaṃsesi samāgatā.</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">25</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammopi dassesi, tahiṃ surattamattano;</p>

<p rend="gathalast">Parakkamanto devānaṃ, raṇe nārāyaṇo viya.</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">26</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Narasītopi santuṭṭho, māṇavammassa vikkame;</p>

<p rend="gathalast">Āliṅgatvā sinehena, tvaṃ kho me jayado iti.</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">27</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attano puramāgamma, katvā vijayamaṅgalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Māṇavammassa senāya, kattabbaṃ sabbamācari.</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">28</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Athevaṃ cintayi rājā, kattabbaṃ me sahāyako;</p>

<p rend="gathalast">Attanā’kāsi sabbañca, anaṇo so mamajjato.</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">29</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Iṇaṃ mamāpi sodhemi, katvā kattabbamattanā;</p>

<p rend="gathalast">Kattaññū katavedīhi, purisā’tīvadullabhā.</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">30</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amacce sannipātetvā, idaṃ vacanamabravi;</p>

<p rend="gathalast">Sahāyassa mametassa, kamme tumhepi sakkhino.</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">31</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mayāpi tassa kattabbaṃ, kammaṃ sādhu sukhāvahaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Upakāro hi sādhūnaṃ, dhammo pubbopakārino.</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">32</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ vutte amaccā te, paccāhaṃsu mahīpati;</p>

<p rend="gathalast">Yaṃ yamicchati devohi, taṃ taṃ ruccati no iti.</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">33</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atha so māṇavammassa, senaṃ datvā savāhanaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Sabbopakaraṇañceva, sabbakammakarepi ca.</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">34</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Gacchāti vatvā taṃ yantaṃ, sahasenāyapekkhiya;</p>

<p rend="gathalast">Paridevittha bhūmindo, vippavutthaṃ’va puttakaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">35</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammopi <pb ed="M" n="0.0294" /> āruyha, nāvāyo jaladhītaṭe;</p>

<p rend="gathalast">Na cireneva āgamma, samattikkamma vegasā.</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">36</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saha senāya maddantho, laṅkādīpamupavisī;</p>

<p rend="gathalast">Taṃ sutvāna palāyittha, rājā dāṭhopatissako.</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">37</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammo puraṃ gantvā, ahutvāva narādhipo;</p>

<p rend="gathalast">Palātamanubandhittha, padānupadamugato.</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">38</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadā sā damiḷi senā, assosi kira sāmiko;</p>

<p rend="gathalast">Mahārogā’bhibhūtoti, sutvā taṃ sā apakkami.</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">39</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sutvā dāṭhopatisso taṃ, samādāya mahābalaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Māṇavammaṃ upāgamma, kātumārabhi saṃyudhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">40</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammo ca cintesi, sabbā senā gatā mama;</p>

<p rend="gathalast">Mate mayi samijjheyya, verino me manorathaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">41</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Jambudīpaṃva tasmā’haṃ, gantvā’dāsa balaṃ tato;</p>

<p rend="gathalast">Puna rajjaṃ gahessaṃti, tasmā evamakāsi so.</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">42</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Gantvā puna’pi disvāna, sahāyaṃ narasīhakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Ārādhahanto nipuṇaṃ, sakkaccaṃ tamupaṭṭhahi.</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">43</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yāva rājacatukkaṃso, māṇāmmo tahiṃ vasi;</p>

<p rend="gathalast">Narasīho’tha cintesi, mānatthaddho yasodhano.</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">44</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Rajjatthaṃ me sahā yo maṃ, sevantoyeva addhago;</p>

<p rend="gathalast">Vuddho hessati taṃ passaṃ, kathaṃ rajjaṃ karomahaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">45</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Imasmiṃ pana vārasmiṃ, pesayitvā balaṃ mama;</p>

<p rend="gathalast">Rajjaṃ taṃ na gahessāmi, ko attho jīvitena me.</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">46</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Evaṃ cintiya so senaṃ, sannipātiya attano;</p>

<p rend="gathalast">Sannāhetvā yathā yogaṃ, dāpetvāna yathāruciṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">47</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sayameva tamādāya, samuddataṭamāgato;</p>

<p rend="gathalast">Nāvāyo cittarūpāyo, kārayitvā thirā bahū.</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">48</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amacce āha ‘‘etena, saddhiṃ gacchatha bho’’iti;</p>

<p rend="gathalast">Nāvaṃ ārohituṃ sabbe, na icchiṃsu tadā janā.</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">49</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tadā sīho vicintetvā, sayaṃ hutvā tirohito;</p>

<p rend="gathalast">Attano parihāraṃ so, rājalakkhaṇasammataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">50</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbaṃ <pb ed="M" n="0.0295" /> tasseva datvāna, alaṅkārampi attano;</p>

<p rend="gathalast">Āropetvāna taṃ nāvaṃ, gaccha ṭhatvāna sāgare.</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">51</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Imaṃ bheriṃca vādehi, koṭṭhanāmanti yojayī;</p>

<p rend="gathalast">So’pi sabbaṃ tathākāsi, rājāno agamā iti.</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">52</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Āruhiṃsu janā nāvaṃ, ekaṃ katvā narādhipaṃ;</p>

<p rend="gathalast">So taṃ senaṅgamādāya, māṇo gantuṃ samārabhi.</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">53</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kevalo’pi samuddo so, ahobhi nagarūpamo;</p>

<p rend="gathalast">Atha so paṭṭanaṃ patvā, otaritvā savāhano.</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">54</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vissāmetvā balaṃ tattha, vasaṃ katipaye dine;</p>

<p rend="gathalast">Uttaraṃ desamādāya, katvā hatthagataṃ janaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">55</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Akkhobbhiya mahāseno, nagaraṃ gantumārabhi;</p>

<p rend="gathalast">Potthakuṭṭhopi taṃ sutvā, paccuggañchi mahābalo.</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">56</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saṃgacchiṃsu ubho senā, bhinnavelā’va sāgarā;</p>

<p rend="gathalast">Māṇavammo tato hatthi-māruyha gahitāyudho.</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">57</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Potthakuṭṭhañca rājānaṃ, dvedhā katvā palāpayi;</p>

<p rend="gathalast">Hatthadāṭhaṃ palāyantaṃ, disvā janapadā narā.</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">58</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sīsamassa gahetvāna, māṇavammassa dassayuṃ;</p>

<p rend="gathalast">Potthakuṭṭhopalāyitvā, merukandaramāgami.</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">59</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tato taṃ sāmiko disvā, sahāyo me ayaṃciraṃ;</p>

<p rend="gathalast">Tasmā na sakkā caḍḍetuṃ, āpade saraṇāgataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">60</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sāmino ca sahāyassa, niddosohaṃ kathaṃ bhave;</p>

<p rend="gathalast">Iti cintiya pūvaṃ so, savisaṃ khādiyā’mari.</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">61</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kuṭṭhakopi ca teneva, khāditvā pūvakaṃ mato;</p>

<p rend="gathalast">Māṇavammassa tassevaṃ, dīpo āsi akaṇṭako.</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">62</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Māṇavammo tato dīpe, chattaṃ ussāpayi tadā;</p>

<p rend="gathalast">Vārento viya teneva, dukkhaṃ dīpe janassa so.</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">63</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Puññakammāni so’kāsi, anagghāni bahūni ca;</p>

<p rend="gathalast">Samattho kohi taṃ sabbaṃ, vattuṃ paṭipadaṃ naro.</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">64</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kappagāmavhayañceva, tathā sepaṇṇināmakaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Padhānarakkhe ca siriṃ, sirīsaṅghādi bodhike.</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">65</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāsādaṃ <pb ed="M" n="0.0296" /> sova kāresi, pasādāvahamuttamo;</p>

<p rend="gathalast">Chādesi lohapāsādaṃ, thūpārāmagharaṃ tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">66</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Thūpārāme ca pāsādaṃ katvā’dā paṃsukūlinaṃ;</p>

<p rend="gatha2">Jiṇṇakaṃ paṭisaṅkhāsi chattaṃ cetiyamuddhani;</p>

<p rend="gathalast">Bahavo jiṇṇakāvāse tattheva paṭisaṅkhari.</p>

<p rend="bodytext">[Ettha māṇavammassa rajjakathāya ūnatā dissati. Ito paṭṭhāya aggabodhissa rajjapaṭibaddhā kathā vira khāyati.]</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
